Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Chest freezers with glass lids for frozen meat, etc. in Spar Supermarket in Fusa, Hordaland, Norway 2018-03-21
Diepvries installaties die aangesloten zijn op het internet zijn kwetsbaar. Beeld: Wolfmann / Wikimedia Commons

Gehackte koelkasten en diepvriezers bij supermarkten en slagers in België en Zweden leiden tot grote problemen

Tientallen Belgische en Zweedse supermarkten kampen vanochtend met ontregelde koelinstallaties. Vermoedelijk zijn de systemen getroffen door een cyberaanval. Bij supermarktketen Delhaize zijn zeker 40 winkels getroffen, terwijl Carrefour problemen meldt bij minstens 15 filialen. Ook slagerijen worden geraakt.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Updates

Dit liveblog is afgesloten op . De updates blijven hieronder staan.

  1. Ook in Nederland ten minste 17 bedrijven slachtoffer van het Danfoss lek

    In Nederland zijn de vries- en koelsystemen van ten minste zeventien bedrijven afgelopen nacht aangevallen, waarbij de temperatuur is aangepast. Dat meldt een woordvoerder van leverancier Danfoss.

  2. Weken na Franse hack stonden duizenden koelinstallaties nog steeds online

    Scans toonden aan dat op 30 oktober nog duizenden installaties met bovenstaande interface, aangesloten stonden op het internet. De interface behoort bij onder andere deze producten:

    Danfoss AK-SM 800

    Store-wide refrigeration management and control

    Danfoss AK-SM 800A

    Store-wide refrigeration management and control

    Danfoss AK-SC 355

    Store-wide refrigeration supervision and control

    Copeland XWEB

    Refrigeration monitoring and supervisory management

    Dixell XWEB

    Refrigeration monitoring and supervisory management

  3. Schade loopt in miljoenen

    Veel supermarkten rapporteren schades van zestig tot honderdduizend euro. Met alleen al tenminste 40 getroffen winkels bij Delhaize loopt de schade in de miljoenen. Carrefour meldt problemen bij minstens 15 supermarkten en Spar bij 5 winkels. Ook slagerijgroep De Laet en Van Haver zegt dat de temperaturen van hun koelinstallaties plots de hoogte ingingen.

  4. Ook in Nederland kan dit gebeuren

    Het gaat bij deze cyberaanval om koelingen die via internet bediend kunnen worden, bijvoorbeeld om de temperatuur op afstand te regelen. De gehackte systemen zijn volgens RTL van de Deense fabrikant Danfoss. Ook in Nederland staan koelkasten die met zo'n Danfoss-systeem worden aangestuurd.

  5. Eerder gebeurde hetzelfde al op Amerikaanse legerbasissen

    Collin Rugg @CollinRugg

    NEW: Pentagon is investigating freezer malfunctions at military bases throughout the United States as a suspected cyberattack. The incident resembled a suspected hack in France, where freezers were turned up so high that some caught on fire. Reuters reports that commercial freezers at at least six on-base U.S. commissaries malfunctioned. In one case, the temperature was turned up, and the food spoiled by morning. The U.S. military is investigating the outages and is communicating with French authorities about a similar attack they experienced. According to the report, hackers targeted freezers at more than 350 establishments, turning some up so high they caught on fire. "The French attack's total costs could add up to tens of millions of euros nationwide," Reuters reported.

    30 oktober 2026, 00:45 · Bekijk op X
  6. Ook Zweedse supermarkten en slagerijen getroffen

    Verschillende Zweedse supermarkten melden maandag dat hun koelsystemen verstoord zijn door een cyberaanval, schrijft de Zweedse krant Aftonbladet.

    Zowel koelkasten als diepvriezers zijn in verschillende Zweedse supermarkten van ketens ICA en Coop verstoord. Een ICA-filiaal in de gemeente Sjöbo meldt via sociale media dat zijn koelsystemen zijn gehackt. De temperaturen van de diepvries zouden op 50 graden Celsius gezet zijn. "We vinden het ontzettend jammer en zijn druk bezig met het weggooien van de producten", klinkt het.

  7. Fysieke aanpassing nodig op alle koelinstallaties

    De cyberaanval op Belgische koelinstallaties lijkt sterk op een eerdere aanval op honderden winkels in Frankrijk. Volgens Stephan Moelans, CEO van koelinstallateur Sabcobel, gebruikten de hackers hetzelfde mechanisme: ze schakelden de verdampers op afstand over naar ontdooimodus, waardoor koelkasten opwarmden.

    Sabcobel moest afgelopen nacht bij zo'n twintig installaties ingrijpen. Sommige winkels moeten mogelijk producten weggooien. Volgens Moelans is een software-update niet voldoende om nieuwe aanvallen te voorkomen. De installaties moeten fysiek worden aangepast of via een beveiligde internetverbinding worden beheerd.

  8. Delhaize Hoeilaart tot 12 uur dicht nadat diepvriezers gehackt worden: “Verlies van minstens 100.000 euro”

    "We probeerden te redden wat er nog te redden viel. De economische schade bedraagt minstens 100.000 euro. En dan tel ik het verlies door de plotse sluiting er nog niet bij. Normaal gezien hadden we de deuren vanochtend om 8 uur moeten openen.” De winkel opent nu vanaf 12 uur de deuren.

De problemen ontstonden in de nacht van zondag 1 op maandag 2 november. Volgens de Belgische krant Het Laatste Nieuws (HLN) veranderden de temperaturen van koelkasten en diepvriezers plotseling. Ook slagerijgroep De Laet en Van Haver meldt problemen met de koelinstallaties.

Volgens sommige meldingen zouden de systemen zijn ingesteld op temperaturen tot 70 graden Celsius. Delhaize kan die temperatuur vooralsnog niet bevestigen. Ook is nog onduidelijk hoeveel winkels en andere bedrijven precies getroffen zijn.

Eerdere aanval in Frankrijk

De incidenten vertonen overeenkomsten met een cyberaanval die op 12 oktober honderden Franse supermarkten trof. Daarbij werden koelinstallaties op afstand gemanipuleerd, waardoor koelingen en diepvriezers begonnen op te warmen tot ongeveer 50 graden Celsius. Grote hoeveelheden levensmiddelen moesten worden vernietigd.

Bij de Franse aanval waren onder meer systemen voor het op afstand beheren van koelinstallaties betrokken. Of de problemen in België dezelfde technische oorzaak hebben, is nog niet vastgesteld.

Risico voor voedselveiligheid

Voor supermarkten, slagerijen en andere levensmiddelenbedrijven kan uitval van koelinstallaties grote gevolgen hebben. Wanneer vlees, zuivel, diepvriesproducten en andere bederfelijke levensmiddelen te lang buiten de voorgeschreven temperaturen worden bewaard, kunnen deze niet zonder meer opnieuw worden verkocht.

Of in België daadwerkelijk grote hoeveelheden voedsel verloren zijn gegaan, is nog niet bekend. Delhaize zegt de producten niet meer te verkopen.

Deel dit artikel

LTO-voorzitter Ger Koopmans: 'Stikstofregels van tafel vegen lost niets op'

LTO-voorzitter Ger Koopmans wil dat de overheid snel duidelijkheid geeft over het stikstofbeleid. Volgens hem zitten veel boeren in grote onzekerheid over hun vergunning. Hij begrijpt de boosheid over de plannen van het kabinet, maar vindt het onverstandig om alle plannen van tafel te vegen. LTO kiest daarom voor overleg en probeert de regels aan te passen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Koopmans vertelde dit tijdens een ledenbijeenkomst in Hollands Kroon (NH). Volgens hem heeft LTO sinds juni samen met de regionale organisaties al meer dan 6.000 mensen gesproken tijdens ruim twintig bijeenkomsten.

Koopmans vertelde dit tijdens een ledenbijeenkomst in Hollands Kroon (NH)

Veel boeren onzeker over vergunning

Volgens Koopmans heeft meer dan de helft van de veehouders die lid zijn van LTO te maken met onzekerheid over hun vergunning. Het gaat onder andere om PAS-melders, bedrijven die intern hebben gesaldeerd en boeren die een verzoek tot handhaving hebben ontvangen.

Hij waarschuwt dat ook boeren verder van natuurgebieden problemen kunnen krijgen. Als voorbeeld noemt hij een Brabantse veehouder op 3,5 kilometer afstand van een natuurgebied. Die wil zijn uitstoot met 90 procent verminderen, maar dreigt volgens Koopmans toch zijn vergunning kwijt te raken.

"Wij kunnen die vijf niet in de steek laten", zegt Koopmans over de Brabantse bedrijven die hun vergunning dreigen te verliezen.

Stikstof verminderen én vergunningen mogelijk maken

LTO heeft samen met provincies, gemeenten, waterschappen en het NAJK een plan met bouwstenen gemaakt. De kern daarvan is dat de uitstoot van stikstof moet dalen, maar dat boeren tegelijkertijd weer vergunningen moeten kunnen krijgen.

Koopmans vindt dat de bestaande stikstofwet te veel uitgaat van de neerslag van stikstof op natuurgebieden. Hij wil overstappen naar beleid dat kijkt naar de werkelijke uitstoot.

Volgens hem is het niet voldoende om alleen nieuwe doelen vast te leggen. Boeren moeten ook weten hoe zij die doelen kunnen halen en welke investeringen daarvoor nodig zijn.

Grote bezwaren tegen plannen van kabinet

Koopmans noemt drie belangrijke problemen in de stikstofbrief van 26 juni: de stapeling van maatregelen, de voorgestelde grondgebondenheid en de extra regels voor bedrijven rond natuurgebieden.

Vooral de combinatie van verschillende verplichtingen baart LTO zorgen. Boeren krijgen volgens Koopmans te maken met eisen voor stikstof, klimaat en grondgebondenheid tegelijk.

Ook vindt LTO dat het kabinet onvoldoende rekening houdt met verschillen tussen bedrijven en gebieden. Koopmans wil dat provincies meer ruimte krijgen om zelf passende maatregelen te bepalen.

Discussie over de norm van 0,164

Een belangrijk onderwerp tijdens de bijeenkomst was de voorgestelde ammoniaknorm van 0,164 kilogram per fosfaatrecht voor de melkveehouderij.

Koopmans begrijpt de zorgen hierover. Volgens hem is het belangrijk dat boeren meer mogelijkheden krijgen om hun uitstoot te verminderen. Hij noemt onder andere aanpassingen aan stallen, voermaatregelen, bestaande emissiearme vloeren en weidegang.

Ook investeringen die boeren eerder hebben gedaan, moeten volgens hem kunnen meetellen. Sommige emissiearme vloeren halen niet de beloofde vermindering, maar leveren volgens Koopmans nog altijd een bijdrage.

LTO onderhandelt bovendien nog over de hoogte en uitwerking van de norm.

LTO wil direct een hogere rekenkundige ondergrens

Een belangrijk verzoek van LTO is om de rekenkundige ondergrens voor stikstofberekeningen snel te verhogen. Koopmans wil niet wachten op nieuwe onderzoeken of een invoering in stappen.

Hij verwijst naar berekeningen van de provincie Noord-Holland. Volgens hem zouden 124 van de 128 PAS-melders in de provincie hiermee geholpen kunnen worden. Ook zou een groot deel van de bouwprojecten hiervan kunnen profiteren.

Wel moet volgens LTO goed worden geregeld welke bestaande bedrijfssituatie als uitgangspunt geldt bij toekomstige vergunningaanvragen.

Geen algemene korting op veestapel

Koopmans verzet zich tegen een algemene korting op het aantal dieren of fosfaatrechten.

Hij wil dat boeren zelf kunnen kiezen hoe zij de verplichte uitstootvermindering bereiken. Alleen bedrijven die na voldoende tijd niet aan de eisen voldoen, zouden volgens hem individueel aangepakt moeten kunnen worden.

Ook vraagt hij om duidelijkheid over subsidies. Boeren moeten vooraf weten hoeveel financiële steun zij kunnen krijgen wanneer zij investeren in nieuwe technieken.

Verschil van mening met andere boerenorganisaties

Tijdens de bijeenkomst kwamen ook vragen over de samenwerking tussen LTO en andere boerenorganisaties, waaronder Agractie, NMV, DDB en Farmers Defence Force.

Koopmans zegt dat er veel overeenkomsten zijn, maar ook een belangrijk verschil. LTO vindt dat de vermindering van stikstofuitstoot juridisch moet worden vastgelegd. Zonder die zekerheid verwacht hij dat rechters nieuwe vergunningen blijven blokkeren.

Hij benadrukt dat LTO regelmatig contact heeft met andere organisaties en dat onderlinge verschillen niet automatisch betekenen dat er ruzie is.

Ook Brussel moet regels aanpassen

LTO probeert volgens Koopmans niet alleen in Den Haag veranderingen te bereiken, maar ook in Brussel. Via de Europese boerenorganisatie Copa-Cogeca pleit LTO voor aanpassingen aan de Europese regels voor natuur en mest.

Volgens Koopmans moeten Europese regels beter aansluiten op de praktijk van landbouwbedrijven.

Koopmans kiest voor overleg

De boodschap van Koopmans is dat de landbouw niet kan blijven wachten op een volledig nieuw stikstofbeleid. De juridische problemen zijn volgens hem daarvoor te groot.

LTO blijft daarom in gesprek met het kabinet en politieke partijen. Daarbij wil de organisatie bereiken dat boeren meer mogelijkheden krijgen om hun uitstoot te verminderen, voldoende financiële ondersteuning ontvangen en weer zekerheid krijgen over hun vergunning.

Koopmans benadrukt dat alleen protesteren of het weggooien van de stikstofplannen de problemen niet oplost. Volgens hem moet er een oplossing komen die zowel voor boeren als voor de rechter standhoudt.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

48 reacties
  • B

    BertK ·

    @Jannus KLW is niet geborgd en valt niet te borgen, altijd grote onzekerheden en fraudegevoelig.

  • J

    jan 10 ·

    Ger is flink wat feller geworden,zelfs trekkers langs de snelweg hebben z,n nut bewezen..

  • G

    Grasbaal ·

    Https://www.youtube.com/watch?v=OJA8kQB_v30 Vragen of de stikstofbrief van het kabinet van tafel kan, heeft volgens LTO-voorzitter Ger Koopmans geen zin. Liever…

Discussie op Boeren NL

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.