Nieuwsgrazer
Abonneren
Alleen in deze browser bewaard. Log in om je startpagina overal te hebben.
Sanne van Paasteren presenteert het symposium over continu meten
Sanne van Paasteren presenteert het symposium over continu meten

Brabantse proef toont kansen van continu meten in stallen

's-Hertogenbosch, 19 november 2026 – Op 33 Brabantse veehouderijen is de afgelopen jaren ervaring opgedaan met het bepalen van stalemissies door continu ammoniak- en methaanconcentraties te meten. De resultaten laten zien dat veel stallen technisch goed te bemeten zijn en dat realtime meetgegevens waardevolle inzichten geven voor veehouders, overheden en kennisinstellingen.

Door Co Scholten Bijgewerkt

Tegelijkertijd blijkt dat verdere ontwikkeling van meetmethoden, regelgeving en kennis nodig is voordat continue metingen en emissiebepalingen op grotere schaal kunnen worden toegepast.

Met het project Continu Meten heeft de provincie Noord-Brabant samen met veehouders, meetbedrijven en andere partijen praktijkervaring opgedaan met het meten en berekenen van emissies in melkvee-, varkens-, pluimvee-, geiten- en vleeskalverstallen.

Op 33 locaties zijn sensoren geplaatst die minimaal een jaar lang, 24 uur per dag en 7 dagen per week gegevens hebben verzameld over ammoniak- en methaanconcentraties. Met deze gegevens kunnen emissies worden bepaald.

Het project had niet als doel nieuwe huisvestingssystemen te testen, maar richtte zich op kennisontwikkeling en praktijkervaring met continue metingen met behulp van sensoren. Daarbij werd onderzocht welke mogelijkheden en uitdagingen horen bij het bepalen van emissies in verschillende typen stallen.

Meer inzicht in emissies

De resultaten laten zien dat veel stallen goed te bemeten zijn. Tegelijkertijd vraagt meten om maatwerk. Zo kennen mechanisch en natuurlijk geventileerde stallen ieder hun eigen technische uitdagingen. Ook blijkt dat landelijke richtlijnen en meetmethoden op onderdelen verder moeten worden ontwikkeld.

De metingen gaven deelnemende veehouders via een dashboard inzicht in hun emissies. Daardoor werd beter zichtbaar welke invloed managementkeuzes, voermaatregelen en technische aanpassingen hebben op de uitstoot.

Gedeputeerde Marc Oudenhoven:

"Als je wilt sturen op emissiereductie, moet je eerst weten wat er daadwerkelijk gebeurt. Dit project laat zien dat continue metingen waardevolle inzichten kunnen opleveren voor ondernemers én overheden. We hebben geleerd dat veel mogelijk is, maar ook dat verdere ontwikkeling en kennisopbouw nodig blijven. Juist daarom zijn deze praktijkervaringen zo belangrijk."

Van middel naar doel

De provincie ziet continue emissiemetingen als een belangrijke bouwsteen voor de verdere ontwikkeling van doelsturing. Daarbij staat niet langer alleen de voorgeschreven maatregel centraal, maar vooral het resultaat dat een ondernemer bereikt.

Omdat Continu Meten een lerend project was, werkte de provincie nauw samen met ondernemers, meetbedrijven, omgevingsdiensten, kennisinstellingen, andere provincies en het Rijk.

De opgedane kennis wordt onder meer ingebracht in landelijke ontwikkelingen rond stalbeoordeling, emissiemetingen en doelsturing. Zo draagt Noord-Brabant bij aan betrouwbare en betaalbare metingen voor veehouders en innovatoren.

Vervolg: project VAMOS

De provincie ziet de afronding van Continu Meten nadrukkelijk niet als eindpunt. Inmiddels werkt Noord-Brabant verder aan het vervolgproject VAMOS.

Waar Continu Meten gericht was op het opdoen van ervaring met emissiemetingen, richt VAMOS zich op het valideren van voer- en managementmaatregelen in de praktijk.

De kennis uit beide projecten moet bijdragen aan een toekomstbestendige veehouderij, met meer inzicht in daadwerkelijke emissies en meer mogelijkheden voor ondernemers om hun uitstoot te verminderen.

Deel dit artikel

Discussie op Prikkebord

1 reactie
  • B

    Blubberlaars ·

    Ben benieuwd wat er uit de proef die ze gaan doen bij de proefbedrijven, en met welke producten de 6 bedrijven mee komen die mee mogen doen aan de test voor…

The morning sunlight shines through trees upon the ground where horses are feeding.
Beeld: Leslie Saunders / Unsplash

Waar haalt de paardenhouder straks nog hooi vandaan?

De prijzen van hooi lopen verder op nu de gevolgen van de droge zomer doorwerken in de markt. Vooral geschikt weidehooi wordt schaarser. Niet alleen veehouders, maar ook paardenhouders krijgen daardoor te maken met hogere kosten voor hun wintervoorraad.

Door Tinus Guichelaar Bijgewerkt

Volgens de actuele marktprijzen van Nieuwe Oogst is Engels raaigrashooi in Goes gestegen naar 125 tot 145 euro per ton. Vier weken geleden lag de prijs nog tussen 110 en 120 euro. Daarmee is de gemiddelde notering in een maand met ongeveer 17 procent gestegen. Ook graszaadhooi en tarwestro zijn duurder geworden. De noteringen betreffen groothandelsprijzen exclusief btw.

In Nederland zijn volgens landbouwkundige analyses op veel plaatsen één tot twee grassnedes verloren gegaan. Vooral in juli en augustus groeide het gras nauwelijks. Ook in Frankrijk, Duitsland en Engeland vielen de opbrengsten tegen. In Frankrijk lag de cumulatieve grasgroei eind augustus zelfs 36 procent onder het langjarig gemiddelde.

Tunnelpoetsen
Er wordt nog druk gesleept met ruwvoer in Nederland Foto: Hatzke · Bekijk op TractorFan

Paardenhouders betalen de rekening

Voor paardenhouders kan de schaarste een flinke kostenpost worden. Paarden zijn voor hun dagelijkse voeding sterk afhankelijk van voldoende kwalitatief goed ruwvoer. Een paard dat dagelijks 10 kilo hooi eet, verbruikt op jaarbasis ongeveer 3,7 ton. Een prijsstijging van 50 euro per ton betekent dan ruim 180 euro aan extra voerkosten per paard per jaar. Als je het straks nog kunt krijgen.

Daarbij betalen particuliere paardenhouders doorgaans aanzienlijk meer dan de officiële groothandelsnoteringen. Hooi wordt vaak gekocht in kleinere balen, waarbij ook kosten voor persen, opslag, transport en levering worden doorberekend. Vooral eigenaren van meerdere paarden en pensionstallen kunnen daardoor fors hogere kosten tegemoetzien.

Niet iedere partij hooi is bovendien geschikt voor paarden. De samenstelling, het suikergehalte, de structuur en de hygiënische kwaliteit spelen een belangrijke rol. Een tekort aan geschikt paardenhooi kan daardoor groter zijn dan de algemene schaarste aan ruwvoer.

Advertenties · Deze kuilbalen zijn nog te koop via eFarm
Advertenties · Geliefd bij veel paardenhouders: graszaadhooi

Ook in andere Europese landen tekorten

De problemen beperken zich niet tot Nederland. In Frankrijk viel de grasproductie tijdens de zomer sterk terug, terwijl ook in Zuid-Duitsland en Engeland aanzienlijke opbrengstverliezen werden gemeld. Veehouders die zelf onvoldoende ruwvoer hebben gewonnen, houden hun bestaande voorraden eerder vast of moeten aanvullend hooi aankopen.

Dat zorgt voor extra concurrentie op de Europese hooimarkt. Handelaren zoeken inmiddels over grotere afstanden naar geschikte partijen, onder meer in Scandinavië. De langere transportafstanden maken geïmporteerd hooi bovendien duurder.

Weinig uitzicht op snelle prijsdaling

Hoewel er na de zomer weer regen is gevallen, worden de verloren grassnedes daarmee niet ingehaald. De wintervoorraad voor het seizoen 2026/2027 is daardoor kleiner dan gebruikelijk.

Of de prijzen de komende maanden verder stijgen, hangt af van de beschikbare voorraden, de import en de vraag vanuit de veehouderij en paardensector. Een snelle terugkeer naar een ruim aanbod ligt echter niet voor de hand. Vooral paardenhouders die nog geen wintervoorraad hebben aangelegd, kunnen daarvan de gevolgen ondervinden.

Deel dit artikel

Discussie op Boeren NL

Nog geen reacties. Wat vind jij hiervan? Deel je ervaring of stel een vraag.