Wilde bijen hebben het moeilijk, maar er gloort hoop

Dit weekend trekken natuurliefhebbers er weer op uit om bijen te tellen. Deelnemers aan de nationale Bijentelling tellen een half uur lang alle bijen die ze zien en melden via een telformulier wat ze gezien hebben. De telling richt zich vooral op wilde bijen.

Zondag lieten vrijwilligers van Odin Imkers nog weten dat ze zich grote zorgen maken om bijensterfte onder honingbijen. Maar ook met zijn wilde evenknie gaat het niet goed: meer dan vijftig procent van de wilde bijensoorten staat op de rode lijst, wat wil zeggen dat ze achteruit gaan in aantallen.

In de Heemtuin, een stukje ongerepte natuur gelegen in het Stadspark van Lelystad, is vooralsnog weinig te merken van de wilde bijencrisis. Het insectenhotel dat er staat, wordt druk bezocht door diverse soorten. "Zo af en toe zie je een wat dikkere bij naar binnen gaan. Dat zijn de vrouwtjes.", zo vertelt stadsecoloog Arjan van der Veen, zittend naast het hotel. "Het meeste wat hier omheen zweeft zijn de mannetjes. Die proberen die vrouwtjes te bespringen."

Verschraling landschap
Business as usual dus zou je zeggen, maar schijn bedriegt dus. Het stukje tuin vormt een schril contrast met het verschralende landschap waarbij bloeiende bloemen steeds meer het veld hebben moeten ruimen: een belangrijke oorzaak van het uitsterven van de wilde bij. Maar ook het gebruik van landbouwgif doet een duit in het zakje. "Daar kunnen ze niet tegen", vertelt van der Veen.

En dat terwijl we de wilde bij keihard nodig hebben: zonder dit beestje stapelen de problemen zich al snel huizenhoog op. "Driekwart van het landbouwgewas zal verdwijnen", zo licht van der Veen toe. "We kunnen geen vruchten meer eten, tomaten, paprika. Die zijn allemaal afhankelijk van bestuiving."

Paardenbloem en hondsdraf
Maatregelen zijn dan ook hard nodig. En die worden er ook genomen. Zo wordt in Lelystad het beheer omgevormd ten aanzien van bermen in het buitengebied. Daarbij staat de groei van wilde bloemen centraal. Maar eenieder met een tuin kan ook een bijdrage leveren: paardenbloemen of hondsdraf niet wieden maar lekker laten staan.

Volgens van der Veen is er goede hoop dat de wilde bij er weer bovenop komt. "Ik zie het niet te somber in", aldus de stadsecoloog. "We moeten wel. Anders hebben we straks niet meer te eten." Ook de Nationale Bijentelling, die loopt van 16 tot en met 20 april, moet de wilde bij er bovenop helpen. Met de telling ontstaat een helderder beeld van de bijenpopulatie en kan beter worden gemonitord of de genomen maatregelen helpen.