Van probleem naar oplossing: wat Nederland kan leren van duurzame veeteelt in Brazilië

Brazilië is de tiende grootste economie ter wereld. Ook daar wordt de veehouderij vaak gezien als een grote vervuiler. Toch laten nieuwe onderzoeken zien dat veeteelt ook onderdeel kan zijn van de oplossing.

Het Braziliaanse onderzoeksinstituut Embrapa heeft jarenlang geëxperimenteerd met een systeem waarin landbouw, veeteelt en bosbouw worden gecombineerd op één perceel. Volgens de onderzoekers is het met deze aanpak zelfs mogelijk om vlees of melk te produceren met een zeer lage, of zelfs negatieve, CO₂-uitstoot. Dat betekent dat er meer koolstof wordt vastgelegd dan uitgestoten.

Het idee is simpel: gewassen, dieren en bomen versterken elkaar. Gewassen verbeteren de bodem. Dieren leveren mest, die weer dient als natuurlijke bemesting. Bomen zorgen voor schaduw, nemen CO₂ op en leveren later hout als extra inkomen.

Een voorbeeld is de familie Wolf in de Braziliaanse staat Mato Grosso. Toen zij hun boerderij kochten, was de grond uitgeput door intensieve veeteelt. Ze begonnen met het telen van maïs, rijst en soja om de bodem te herstellen. Daarna brachten ze opnieuw vee in en plantten ze eucalyptus- en teakbomen.

Volgens de familie levert dit veel voordelen op:

- De bodem wordt vruchtbaarder

- Dieren groeien beter door schaduw en rust

- De mest vervangt een deel van de kunstmest

- Bomen slaan CO₂ op en zorgen voor extra inkomsten

Waar in de regio gemiddeld één rund per hectare wordt gehouden, lopen op hun bedrijf tien tot twaalf dieren per hectare. Dit komt door beter bodembeheer en precisielandbouw, zoals bodemscans die precies aangeven waar bemesting nodig is en waar niet.

Ook de natuur profiteert. In gewone weiden werden zes vogelsoorten geteld, terwijl in de gemengde percelen met bomen en gewassen maar liefst 46 soorten zijn gevonden.

Volgens Embrapa kan bijna 30 miljoen hectare uitgeput land in Brazilië worden hersteld met dit soort systemen. Zo kan de productie stijgen zonder nieuwe ontbossing.

De grootste uitdaging is niet de techniek, maar de mindset van boeren. Het systeem vraagt investeringen, planning en een lange termijnvisie. Maar wie het toepast, ziet dat het bedrijf sterker en toekomstbestendiger wordt.

Vertaling naar de Nederlandse situatie

In Nederland wordt de uitstoot van stikstof door melkkoeien vaak gezien als een groot probleem. De discussie gaat vooral over krimp van de veestapel. Het Braziliaanse voorbeeld laat zien dat een andere benadering mogelijk is.

Ook in Nederland kan worden gekeken naar:

- Meer focus op bodemgezondheid

- Slim combineren van gras, gewassen en eventueel houtige gewassen

- Beter benutten van mest als waardevolle voedingsstof

- Precisielandbouw om verliezen te beperken

In plaats van alleen te sturen op minder dieren, kan beleid zich sterker richten op slimmer produceren. Net als in Brazilië kunnen koeien dan verschuiven van “onderdeel van het probleem” naar “onderdeel van de oplossing”.

Dit vraagt om ruimte voor innovatie, investeringen en vertrouwen in vakmanschap van boeren. Zo kan Nederland werken aan minder uitstoot én een sterke, toekomstbestendige melkveehouderij.

Meer info en foto's over dit project: english.elpais.com/climate/2025-05-31/…