’Immense veestapel drama voor natuur’

Een hogere voedselprijs zou de boer in staat stellen om melk en vlees te produceren met minder kunstmest en minder gif, legt hoogleraar natuurbeheer Frank Berendse uit.

Door FRANK BERENDSE, HOOGLERAAR NATUURBEHEER


In 1987 verhuisde ik van de Universiteit Utrecht naar Wageningen. Het eerste dat ik hoorde, was dat twee onderzoekers die de verontrustende omvang van de mestproblematiek signaleerden, door het ministerie op het matje waren geroepen. Hun rapport werd nooit gepubliceerd. Hetzelfde ministerie voelde zich overvallen toen ruim dertig jaar later de Raad van State besloot dat het mestbeleid niet deugde en anders moest. Rondom 1980 ging op een melkveebedrijf 85% van de stikstof in krachtvoer en kunstmest verloren door milieuverontreiniging met nitraat en ammoniak. Tegenwoordig is dat wat minder, maar Nederland is binnen Europa nog steeds onbetwiste koploper als het gaat om milieuverontreiniging met stikstof.

De ammoniak uit mest en urine komt in de atmosfeer en daalt vervolgens neer op de Nederlandse natuur met dramatische gevolgen. Het gaat niet om een paar plantjes, maar om zo’n vierhonderd bijzondere plantensoorten die inmiddels uit Nederland zijn verdwenen of heel zeldzaam zijn geworden. Hetzelfde geldt voor vogels, vlinders en paddenstoelen.

Geuren en geluiden
De laatste vijftig jaar heb ik het Nederlandse landschap in razend tempo zien veranderen. Er is niets mis met verandering, maar veel natuurgebieden werden steeds leger en ook het kleurrijke boerenland dat steeds intensiever werd gebruikt, verloor niet alleen zijn kleuren, maar ook zijn geuren en geluiden. De luid roepende kieviten en grutto’s verdwenen, en in de Nederlandse polders verstomde zelfs het geluid van de tienduizenden veldleeuweriken die hier zongen.

Niet alleen stikstof
Om de omvang van de veestapel in stand te houden is veel kunstmest nodig voor gras en maïs, maar ook veel krachtvoer dat wordt ingevoerd vanuit Amerika. Daar neemt men het niet zo nauw met bestrijdingsmiddelen, terwijl de scheepsruimen behandeld worden met uiterst giftige stoffen om te voorkomen dat het scheepsruim bij aankomst leeg gevreten is door muizen en insecten.

"Het probleem ligt bij de consument: bij u en bij mij"
Het landbouwgif in het krachtvoer komt via het rundvee in de mest en vervolgens op het land. Dat heeft nogal wat gevolgen voor insecten in de wei en daarmee voor de vogels. Een gruttokuiken moet net uit het ei meteen op jacht naar vliegjes om zo te overleven. Die vliegjes zijn er steeds minder. Het gaat dan ook elk jaar weer slechter met de grutto in Nederland.

Hoe lossen we het op? Niet door alleen met het vingertje naar de Nederlandse boer te wijzen. Het probleem ligt bij de consument, bij u en – eerlijk gezegd – ook bij mij. Wij willen allemaal voedsel dat tegen een zo laag mogelijke prijs in de supermarkt ligt. Een hogere prijs zou de boer in staat stellen om melk en vlees te produceren met minder kunstmest en minder gif.

We zouden voedsel geproduceerd met veel mest en gif duurder kunnen maken door een fikse belasting op krachtvoer, kunstmest en landbouwgif. Dan zijn producten die schoon zijn geteeld niet langer duurder, maar juist goedkoper, zodat iedere consument de juiste keuze maakt. Dan wordt de veestapel vanzelf kleiner en komt het dode boerenland opnieuw tot leven, met zingende leeuweriken, pinksterbloemen en dotters langs de sloot. En ook met boeren die dan weer het brede respect krijgen dat ze verdienen.

Frank Berendse is hoogleraar natuurbeheer en plantenecologie aan de Wageningen University & Research

Laatste  |  

Reacties

+2
sorry
Ik zie vooral industrietereinen verschijnen...grote dozen van distributiecentra
+6
Dat natuurgebieden veranderen komt door het natuurbeleid die gevoerd door deze natuurorganisaties .
Tot 1990 mochten wij altijd mest op deze percelen strooien of uitrijden .
Daarna mocht het niet meer , want het moest maar verschralen zoals ze dat wilden .
Tot 1990 hadden wij door deze pecelen te bemesten vele weidevogels er op zitten , kieviten ,grutto , wulpen , scholeksters , tureluurs en dergelijke .
Ergens begin 2000 met een nieuwe opzichter er over gesproken dat wat er vroeger was aan weidevogels aldaar , dan krijg je een dom antwoord van hem , dat het gebied niet geschikt was voor weidevogels en dan verklaar ik hem , waarom zaten er dan zoveel van deze soorten , tja daar had hij geen verklaring voor .
Dan denk ik , waar heb je ,je verstand zitten , ergens in je teen of zo . Dom volk .
kanniewaarzijn
Quote Reactie van @Hans is Hobby boer:
, waarom zaten er dan zoveel van deze soorten

Ze waren vergeten het deze vogels te vertellen?
Dwers.
@Hans is Hobby boer je hebt helemaal gelijk , zie het hier ook in de buurt met natuurgebieden van SBB gaan voor de plantjes en niet voor de weidevogels .
Zo zonde je ziet de verruiging na 30 jaar
torrarica
@Dwers. Indrdaad, steeds meer pitrus en steeds minder weidevogels.
@Dwers. Je zegt na 30 jaar , ik heb 10 jaar geleden mijn melkveebedrijf toen verkocht voor natuur nadat ze 5 jaar daar voor mijn beide buren hadden uitgekocht , 1 is toen verplaatst en de ander heeft alleen zijn percelen verkocht voor natuur .
In 2019 heb ik toen nog even gekeken op mijn oude stek met mijn vrouw en ik kan je zeggen , het ziet er niet uit , pitrus groeit op verschillende plekken en hier en daar is zelfs al houtopslag ( boompjes ) te zien waar ze de toplaag hebben afgegraven .
Kan alleen maar blij zijn dat ik daar weg ben en die ergenissen niet meer hoef te zien .
+2
George
Quote Reactie van @Hans is Hobby boer:
Kan alleen maar blij zijn dat ik daar weg ben en die ergenissen niet meer hoef te zien .

Als je goed hebt gebeurd is het toch minder erg om er rond te fietsen. 😂
@George Dat klopt .
Dwers.
@Hans is Hobby boer klopt hoor , ik ook nog een perceel weiden van 1 mei tot 1 nov , + 15 ton vaste mest , nu sinds 5 jaar maar 8 ton vaste mest meer per HA, pitrus neemt nu snel toe , terwijl dit per er nog redelijk vrij van was, maar ja ze willen niet anders , maar weidevogels blijven er niet zo
@Dwers. Als de weidevogel er 1 maal daar verdwenen is komt hij er niet weer .
Ted6
"We zouden voedsel geproduceerd met veel mest en gif duurder kunnen maken door een fikse belasting op krachtvoer, kunstmest en landbouwgif"..........dan maak je de kostprijs wel hoger, maar de opbrengstprijs niet !
+2
bio boer
@Ted6 geld is bijna altijd baas zo lang dat voetselmarkt een wereld markt is met verschillende standaarden blijven wij hier de klos in nederland
Porky
Het immigratie rapport is ( uitgevoerd door UvA) in verband met een negatieve uitslag voor met name onze linkse luchtfietsers ,zweefteven en pamperaars ook niet gepubliceerd, want ja,hoe moet je 400 miljard dat in 20 jaar is uitgegeven aan geluks zoekers en ruiven vreters uitleggen aan de burgers.
Nevergiveup
"Die immense mensen stapel was vandaag ook weer een drama voor de natuur."
+6
ted9
Op papier en op de universiteit een hoogleraar in realiteit en in het veld een domme theoretische kneus.
+2
BoerBart
@ted9 Inderdaad. Hij zit zijn hele leven boeren te bashen.
Hij kan beter de consument bashen. Zorgen dat de biologische vraag groeit.
Dan volgt de hele sector vanzelf.
Nooit andersom.
+1
zeppmann1
In feite zegt hij dat het voedsel duurder moet worden, nu maar afwachten of de consument bereid is om luxe in te leveren en een flink deel van het loon aan voedsel te besteden. En meteen alle goedkope importen stop zetten anders werkt dit het systeem niet. ( terwijl er nu al gepiep was omdat de paaseitjes waren uitverkocht)
BoerBart
@zeppmann1 inderdaad. Jij schrijft het goed.
Eerst rustig wachten tot de consument bereidt is duurder eten te kopen.
Wanneer er dan tekorten komen van biologische (duurdere) producten, dan kunnen er wat meer boeren omschakelen.
+25
JanCees
Jaap Haanstra voorzitter Staf reageerde als volgt:
Idd minder kievit, grutto en veldleeuwerik.
Ik ben nu ook op een leeftijd dat ik 50 jaar terug kan kijken.
En dan niet vabuit een collegezaal maar altijd vanuit het veld.
In de Noordoostpolder kwamen de kraaien het eerst. Ze werden niet meer bejaagd.
Ik heb ze vaak genoeg zien vliegen met een ei in de snavel.
In mijn jeugd was een roofvogel een bezienswaardigheid.
Deze week toen ik aan het bieten zaaien was ontspon zich een gevecht van 4 grote roofvogels. In de lucht vlak bij mijn trekker.
In mijn jeugd heb ik nimmer een vos gezien, nu met enige regelmaat.
In mijn jeugd waren steenmarter zeldzaam.
Nu kom ik ze regelmatig tegen al dan niet platgereden op de weg.
Ooievaars ( vergis je niet hoeveel Kuikens die verorberen) kende ik alleen uit de verhalen van hoe je aan broertjes en zusjes kwam.
Reigers waren een bezienswaardigheid nu stikt het ervan.
Als de heer Berendse denkt dat deze beesten allemaal vegetarisch zijn moet hij terug naar de schoolbanken.
Als je predatoren zo sterk laat toenemen dan gaat er iets veranderen cq verdwijnen.
Ik vind het een schandaal dat hij deze beweringen doet terwijl hij beter moet en kan weten
Dwers.
@JanCees

(klik om te vergroten)

(klik om te vergroten)

+1
JanCees
@Dwers. Tja dat krijg je er van . Plas dras aanleggen Grutto lokken en dan niet goed beschermen dat is typisch boeren natuurbeheer dat moet je overlaten aan de afgestudeerde ecologen die overkomt zoiets niet 😂
Dwers.
@JanCees ja ik zal wel op curcus moeten 🤓
Jaap40
@JanCees wat we ook willen in Nederland we zullen moeten accepteren dat er door bevolkingsgroei en niet in toom houden van predatoren het landschap blijvend veranderd, lees bepaalde vogels en planten verdwijnen of zijn al verdwenen. Dat houdt je met plas dras en uitgestelde maaidatum of andere natuur terreinen niet tegen.
+1
Elvis
@JanCees klopt allemaal wat jaap Haanstra schrijft. Maar dat 6 x per jaar maaien helpt ook niet echt
Weidezicht
@Elvis 10 meter breed, 20 km uur. Sleepslangen.... maar haanstra heeft gelijk. Wij maaien 2.30 en bemestertje 3 m. Rest van de plder allemaal natuur en sbb. Vroeger zonder nepnatuur barste het van de weidevogels, eenden en hazen. Nu alleen kraai, ooievaar eb vos. En duizende gabzen.
Dwers.
@Weidezicht ik maai ook nog met 2.40 en heel veel weiden, hoef je ook minder te maaien, lijkt mij beter voor de flora en fauna dan in het voorjaar alles in 1 x plat te maaien
Elvis
@Weidezicht die ganzen hoor je geen één groene over maar dat help de weidevogels ook niet. Kraaien kun je zelf wat aan doen en is nog een mooie sport ook
Jaap40
@Elvis illegaal beesten opruimen kost je ook een keer je akte of dikke bekeuring, delict etc. Illegaal bestrijden raakt er ook helemaal uit.
bio boer
@Elvis ganzen hebben weidevogels geen last eerder voordeel waar door de grasgroei later is hier veel weidevogels in ganzen gedoog gebied gras staat nog gelijk met de grond de weidevogels zitten rustig tussen een deken van ganzen
+1
bio boer
Toch denk ik dat het niet verkeerd is om intensieve gebieden wat uit tedunnen en de melkveehouderij ook niet verder telaten intensiveren de weg terug is moeilijker er moet wat word bedacht op de hogere productie kosten hier in nederland/westeuropa met een beleid bijvoorbeeld exstra premie op de eersre 300.000 kg melk zo de kleine gewenste bedrijven ook bestaans recht houden die premie wordt betaalt door een taxs op voetsel zo de ratrace te doen afremmen ook zo systeem voor andere sectoren die groei in kg product om kosten teverdunnen moet stoppen is doodlopen weg in dit landje als dat je ambitie is kun je beter naar texas gaan
Albert Altena
@bio boer Dat er te intensieve gebieden zijn is een feit en verplaatsing gewenst.
Echter subsidies geven om kleine bedrijven te houden is een utopie.
bio boer
@Albert Altena dan is er straks geen boer meer over in nederland als we meemoeten in se rece gaan we niet vol houden als over 20 jaar melk nog 35 cent oplevert en het modaal inkomen 80k is geworden
Albert Altena
@bio boer Dat is dan de keiharde marktwerking waarin iedereen zijn EIGEN keus maakt.

Bij allerlei subsidies wordt een weg ingeslagen die rooskleurig lijkt, maar zodra de subsidie opdroogt als "bedrogen" worden gezien. met alle gevolgen van dien.
hans-hans
@Albert Altena met subsidies ben je inderdaad afhankelijk maar voor de markt werken is er ook een soort afhankelijkheid te vinden want .............. redenen genoeg
Albert Altena
@hans-hans motiveer!
hans-hans
@Albert Altena hoi Albert Altena waarom omdat de welzijn eisen anders zijn zoals bij kippen een heel groot verschil kan zijn denk aan legbatterij
melkveehouderij zijn er ook meer regels en omdat er zoveel regels anders zijn heb je een heel ander verdien model je kan in mijn ogen iemand zoveel regels opleggen dat het gewoon niet uit kan
stel er komt een regel dat je alleen een trekker mag gebruiken die op waterstof rijdt dan zit je wel goed klem
Albert Altena
@hans-hans Ik begrijp je verhaal niet helemaal.
Wil je zeggen dat je je moet aanpassen omdat de regels zo worden?
bio boer
@Albert Altena dat moeten we toch niet willen nog scherper nog intensiever er is meer dan markt alleen zoe hoe de varkens en kalveren tegenwoordig gehouden worden beetje stro is nog teduur
bio boer
@bio boer bij de kippen zie je het ook in 2000 waren we nog flinke jonge met 24.000 leg kippen nu zijn we niet meer interessant wil je mee komen moet je 100.000 kippen gaan houden nou dat gaat mij toch echt tever vin ik die 24.000 al teveel
Albert Altena
@bio boer Denk je dat er verschil zal zijn voor de dieren?
Als je over stro begint moet er een zgn Beter leven label aan hangen.
bio boer
@Albert Altena ja denk dat kalf beter heeft in het stro dan op een rooster en varken ook en de hoken mogen ook wel wat grooter maar het kan niet anders op wereld prijs ook biologisch of beterleven loopt ook niet de consument is zuinig dus lijk mij regulieren van uit de eu of de overheid nodig zo is het onhoudbaar
Jaap40
@bio boer ....dan is er straks geen boer meer..... exact, precies de doelstelling. Misschien een paar 'staatsboeren'
bio boer
@Jaap40 denk niet dat het goed is voor het landsbelang
Jaap40
@bio boer voor het eu belang dan. D66.
Dwers.
@bio boer was meestal anders , kwantum toeslag
bio boer
@Dwers. Das uit de markt gedachte transport kosten maar de weldmarkt kunnen we niet tegen op met de hogere standaarden die we hier in het rijke westen steets belangrijker vinden
Albert Altena
Als ik het over de Eco Bijbel heb.
Nou hierboven kunt u er uit lezen!!!
+2
Eers kiek´n
Maar het is toch een rare kronkel te denken dat het duurder maken van regulier door dat te belasten dat dan biologisch en extensief dus aantrekkelijker worden. Als de retail de melk voor een cent minder uit het buitenland kan halen dan doen ze dat evenals vlees.... Alleen marge telt voor hen. Net zo'n luchtballon als de slacht-tax. In zijn droomwereld zijn zuivel en vlees straks alleen beschikbaar voor de opperklasse, waartoe hij vermoedelijk behoort.....
+1
Noorderling
Quote Reactie van @Eers kiek´n:
Maar het is toch een rare kronkel te denken dat het duurder maken van regulier door dat te belasten dat dan biologisch en extensief dus aantrekkelijker worden.

Uiteindelijk doet de markt zijn werk en wordt je altijd ingehaald door de werkelijkheid.
bio boer
@Eers kiek´n kunnen ze better de Europese super bio verplicht tellen komt het aanbod er wel
kanniewaarzijn
Quote Reactie van @Eers kiek´n:
voor een cent minder uit het buitenland kan halen

Dat zie je vaker bij die luchtfietsers: ze "vergeten" de open grenzen voor het gemak even.
robotslaper
Dat deze onzin hier opkomt
+1
Ik word onderhand eens schijtziek van al die z.g.n dikbetaalde hoogleraren .

Het laatste nieuws voor tijdens de koffie

Altijd op de hoogte blijven van nieuws met betrekking tot telegraaf en veestapel ? De Nieuwsgrazer nieuwsbrief wordt dagelijks verstuurd om 10:00. Meld je ook aan!

REACTIES
53
DEELNEMERS
23
WEERGAVES
6.595
TREFWOORDEN