Schoon

Schoon is vaak in het nieuws. Nieuwsgrazer verzamelt al het nieuws omtrent Schoon en biedt dit aan via de website en de dagelijkse nieuwsbrief.

Schoon nieuws

Er moet naast het klimaatakkoord ook een schoonwaterakkoord komen: het duurt nu te lang voordat we weer met z’n allen in beekjes, plassen en stadsgrac

09-11-2021 - 0 reacties Het water in sloten en kanalen is nog steeds niet schoon, name de hoeveelheid geneesmiddelen in ons watersysteem, baart zorgen, stelt Paul Tameling. Volgens hem moet het roer drastisch om.


Klimaatzorgen in China: 'Smog zie je vanuit slaapkamerraam, CO2 niet'

31-10-2021 - 0 reacties Echt schoon is het nog niet aan de oevers van de Gele Rivier, maar de zwartste smogdagen behoren tot het verleden. Nu maken de inwoners van de regio kennis met de eerste gevolgen van klimaatverandering, in de vorm van extreem weer.
"Kijk, blauwe luchten, witte wolken", wijst een autobestuurder omhoog, gevraagd naar de grootste veranderingen in de regio. Met zijn besmeurde auto staat hij in de rij voor een van de wasstraten nabij het dorpje Wangjialing. Het dorp huist een van de grootste mijngebieden in de provincie Shanxi, in het noorden van China. "De provinciale wegen worden regelmatig schoon gesproeid, maar op de kleinere wegen komt het stof nog steeds omhoog", lacht de man.
Bijna 15 jaar geleden bracht ik hier enkele maanden door op het platteland, ik was student. Luchtvervuiling was toen nog geen thema. Zwart-gele luchten, waar de zon soms maar moeilijk doorheen kwam, waren een gegeven. Dat hoorde nu eenmaal bij de mijnindustrie, was de gedachte.
Met de ontginning van kolen kwam werkgelegenheid, onder meer ook bij staal- en cementfabrieken die naar de regio trokken. Over gezondheidsrisico's werd nog nauwelijks gesproken. Magen vullen en geld verdienen had topprioriteit. Als je halverwege de dag je gezicht schoonveegde met een zakdoek, sloeg die zwart uit.
'Under the Dome'
Dat veranderde in de jaren daarna, met de in 2015 verschenen documentaire Under the Dome als kantelpunt. Daarin vertelt documentairemaakster Chai Jing over een tumor bij haar ongeboren dochter en legt het verband met luchtvervuiling. Toen de docu door de bezorgde autoriteiten in Peking werd gecensureerd hadden vele tientallen miljoenen Chinezen het verhaal al gezien. De geest was uit de fles.
Voor de overheid waren de zorgen onder de bevolking een belangrijke reden om meer haast te maken met het terugdringen van smog. Vervuilende, niet zelden onveilige mijnen in de regio werden dichtgegooid of ondergebracht bij grotere, veelal staatsgeleide kolenbedrijven.
De aanpak van luchtvervuiling staat nog altijd hoog op de agenda. Het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen is een ander verhaal. Smog is zichtbaar vanuit het slaapkamerraam, CO2 niet. Bewustwording van klimaatverandering lijkt beperkt, zelfs bij de mensen in Wangjialing, die er nu al mee te maken krijgen.
Enkele weken geleden werden zij opgeschrikt door extreme regenval, gevolgd door overstromingen en aardverschuivingen. "Klimaatverandering? Geen idee", zegt de 70-jarige mevrouw Wang, die haar hele leven al op dit lössplateau woont, uitkijkend op kolencentrales en staalfabrieken. "Dit heb ik in al die tijd nog nooit meegemaakt. Als ik alle schade wil herstellen ben ik meer kwijt dan ik in een jaar tijd bij elkaar verdien", zegt ze met tranen in haar ogen.
Kleine aanscherpingen
President Xi Jinping kondigde vorig jaar aan in 2060 klimaatneutraal te willen zijn, al is onduidelijk welke route hij voor ogen heeft. Voor 2030 zou de uitstoot van broeikasgassen in elk geval moeten pieken. "Maar het is minstens zo belangrijk om te kijken wat er daarna gebeurt", zegt Li Shuo van Greenpeace in Peking. "Zien we een snelle afname van de uitstoot, of gebeurt het stapsgewijs? Dat laatste zou uiteraard niet goed zijn voor het klimaat. Als men echt klimaatneutraal wil zijn in 2060, moet er nu actie worden ondernomen." China verbrandt meer kolen dan alle andere landen in de wereld bij elkaar. Om de doelen te halen moet het land het kolengebruik sneller gaan terugschroeven, zeggen klimaatexperts.
Afgelopen week liet China zien niet meer te willen beloven dan het nu al doet. De Chinese bijdrage voor de klimaattop, de zogeheten Nationally Determined Contributions, bleek vooral een optelsom van eerdere toezeggingen. Meer dan kleine aanscherpingen van doelstellingen stonden er niet in. Zo belooft China nu voor 2030 de energie die wordt opgewekt uit hernieuwbare bronnen op te schroeven naar 25 procent. Eerder was dat 20 procent.
Klimaatexperts en activisten zien dat als een welkome stap, maar roepen op tot meer actie. Ook zijn ze bezorgd dat de rol van andere sectoren, waaronder agricultuur, nog nauwelijks ter discussie wordt gesteld in China. "Terwijl daar toch een aanzienlijk aandeel van de emissies vandaan komt", zegt Li.


Subsidie voor agrariërs om te investeren in schoon en voldoende water

13-09-2021 - 0 reacties Agrariërs kunnen vanaf maandag 13 september, 10.00 uur, eenmalig een (investerings)subsidie aanvragen voor maatregelen die de kwaliteit van het oppervlaktewater verbeteren of het vasthouden van water op landbouwgrond bevorderen. De aanvraag loopt via www.dawnoordnederland.nl.


De lucht in Oost-Nederland is veel schoner dan 50 jaar geleden, maar voor vieze stoffen bestaat geen veilige norm

17-08-2021 - 0 reacties Het klimaatrapport van de Verenigde Naties dat vorige week verscheen schetst een somber beeld voor de toekomst en ons milieu. Maar hoe schoon of vervuild is Oost-Nederland eigenlijk? Regionale kranten De Gelderlander, Twentsche Courant Tubantia en De Stentor zochten dat afgelopen tijd uit. Deel 1: Hoe staat het met onze lucht? Het ontnuchterende antwoord: uitstootnormen zijn ook maar een compromis


Brabantse nertsenkooien opgekocht door Russen nu fokken in Nederland verboden is

23-07-2021 - 22 reacties BEEK EN DONK - De kooien van Brabantse ex-nertsenhouders zijn in trek bij buitenlandse ondernemers. In Nederland is het fokken van nertsen sinds begin januari verboden, bedrijven in met name Oost-Europa en Rusland zien hun kans schoon.


"Gewassen uit een vertical farm hebben meer smaak en een langere houdbaarheid"

08-07-2021 - 0 reacties “In een gesloten kweekcel heb je maximale invloed op condities als temperatuur, luchtvochtigheid en licht. Hierdoor kun je de plantengroei, volle smaak én geur exact sturen”, weet Lennart Bijl, Operations Manager bij Own Greens. “Bovendien is de kweekomgeving heel schoon. Bacteriën, schimmels,…


Subsidie voor fabriek in Rotterdam die schoon cement maakt van asbestdakplaten en zoutzuur

22-06-2021 - 0 reacties Als het aan de provincie Zuid-Holland en de gemeente ligt komt in Rotterdam een fabriek die asbestdakplaten verwerkt tot nieuw bouwmateriaal. De Asbetter Acidsfabriek is een van de zes ondernemingen die subsidie krijgen om milieuvriendelijke industrie in deze regio van de grond te krijgen.


Drinkwater in gevaar door boren naar aardwarmte

17-06-2021 - 0 reacties De Algemene Rekenkamer slaat alarm over de drinkwaterkwaliteit in Nederland. Door het boren naar aardwarmte - met kilometerslange buizen - kan schoon drinkwater worden vervuild door roest en zout. De verantwoordelijke ministers doen te weinig, vindt de Rekenkamer.


Brabantse dorpen nog een dag zonder schoon water na vondst E. colibacterie

31-05-2021 - 0 reacties Inwoners van de Brabantse dorpen Hooge Mierde, Lage Mierde, Hapert, Hulsel, Reusel en Bladel zitten nog een dag zonder schoon drinkwater. Het is Brabant Water nog niet gelukt de zaterdag aangetroffen E.colibacterie uit het water te krijgen. Het advies om het water voor gebruik drie minuten te koken, blijft gelden tot maandag 18.00 uur.


Shell: Helft energie in jaren dertig is schoon, anders hebben we een probleem

10-05-2021 - 0 reacties Olie- en gasproducent Shell zal halverwege het volgende decennium voor de helft schone energie leveren. Als het bedrijf dat niet lukt, dan heeft zowel Shell als de maatschappij een probleem. Dat zei topman Ben van Beurden in een interview met het Amerikaanse medium Axios.


Ook dioxine gevonden in vlees van grote grazers Lauwersmeer

16-04-2021 - 0 reacties Het vlees van de Schotse hooglanders en konikpaarden die grazen rond het Lauwersmeer bevat een te hoge concentratie dioxine. Dat blijkt uit onderzoek dat Staatsbosbeheer heeft laten uitvoeren. Eerder werden al te hoge dioxine-waardes gevonden bij vlees van dieren uit de Oostvaardersplassen en de Gelderse uiterwaarden.
Vooral in het vlees van de hengsten werden te hoge concentraties aangetroffen, meldt boswachter Jaap Kloosterhuis. Bij de merries was de concentratie lager dan de norm. In het vlees van de Schotse hooglanders zat ook te veel dioxine. In totaal is het vlees van 10 konikpaarden en 10 Schotse hooglanders onderzocht.
Onderzoek op eigen initiatief
Staatsbosbeheer heeft de koniks en de Schotse hooglanders op eigen initiatief laten onderzoeken, nadat afgelopen zomer was gebleken dat dieren die in de uiterwaarden van rivieren in Gelderland grazen een te hoge concentratie dioxine in zich hadden. Later dat jaar werd die hoge concentratie ook geconstateerd bij grote grazers in de Oostvaardersplassen.
"Omdat wij hier vergelijkbare dieren hebben rondlopen , hebben we toen besloten ook onze dieren te laten onderzoeken', zegt Kloosterhuis tegen RTV Noord. "We deden dat eigenlijk in de verwachting dat er hier niets aan de hand zou zijn. Maar tot onze grote verrassing en teleurstelling bleek dat de dieren hier ook een te hoge concentratie dioxine in zich hebben."
Het is onduidelijk waar de dioxine die in de dieren is aangetroffen, vandaan komt. "Ik ben geen deskundige," zegt Kloosterhuis tegen de regionale omroep, "maar het zou kunnen dat het in de gronddeeltjes zit die de dieren binnenkrijgen bij het grazen".
De boswachter heeft geen idee hoe de dioxines in het gebied terechtgekomen zijn: "Dat dieren in de uiterwaarden een verhoogde concentratie hebben, kan ik me nog voorstellen. En de Oostvaardersplassen liggen tegen de Randstad aangeplakt. Maar het Lauwersmeergebied zou toch schoon moeten zijn."
Nader onderzoek
Om de oorzaak van de te hoge concentraties dioxine te achterhalen is meer onderzoek nodig. De NVWA is bezig met een onderzoek naar de relatie tussen dioxine bij wilde grazers en de mogelijke bodemvervuiling langs de rivieren. De resultaten daarvan worden op zijn vroegst in de zomer verwacht.
Daarnaast loopt er een grootschalig vierjarig onderzoek naar stoffen in onder andere planten en de bodem die van invloed kunnen zijn op de gezondheid van wilde grazers in de Oostvaardersplassen. Daarin wordt ook naar dioxines gekeken.
Geen wilde dieren
In het Lauwersmeergebied leven ongeveer 500 Schotse hooglanders en 200 koniks. Het zijn geen wilde dieren. Ze worden door Staatsbosbeheer ingezet om er te grazen en zo verbossing van het gebied tegen te gaan.
Eens in de zoveel tijd wordt een deel van de dieren geslacht om de hoeveelheid dieren en de samenstelling van de populatie te reguleren. Het vlees van de geslachte dieren werd verkocht als natuurvlees. Dat is gestopt nu er dioxine geconstateerd is.


Agrariërs en waterschap trekken samen op voor schoon voldoende water in Rijnland

12-04-2021 - 0 reacties Boeren en tuinders en Hoogheemraadschap van Rijnland slaan de handen ineen en werken aan minder emissies en voldoende zoet en schoon water in het gelijknamige waterschapsgebied. Met de ondertekening van de intentieverklaring verstevigen betrokken partijen de samenwerking. Arie Verhorst, LTO Noord-bestuurder Zuid-Holland: “Daar waar boeren en tuinders invloed kunnen uitoefenen, doen we dat.“


Hoe schoon is Brabantse lucht? Provincie pompt miljoen in drie extra meetpunten

08-04-2021 - 0 reacties DEN BOSCH - Noordoost-Brabant krijgt een eigen meetpunt voor luchtkwaliteit. De regio die zo zwaar werd getroffen door Q-koorts en corona is tot nu toe een witte vlek op de landelijke kaart met officiële luchtmetingen. De provincie trekt bijna een miljoen euro uit voor het meetpunt én twee mobiele stations die op verzoek door Brabant toeren.


Boeren en tuinders Amstel, Gooi en Vecht werken aan schoon en voldoende water

26-03-2021 - 0 reacties Boeren en tuinders in waterschapsgebied Amstel, Gooi en Vecht willen door kringlooplandbouw en goed slootbeheer werken aan een levendige boerensloot. Met de ondertekening van intentieverklaring bekrachtigen landbouworganisaties en waterschap Amstel, Gooi en Vecht de aanpak van de agrarische wateropgave in AGV-gebied en hun samenwerking. Onder de paraplu van het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) werken agrariërs met het waterschap verder aan een plan van aanpak voor hun gebied.


"Rozen kopen met schoon geweten bijna niet mogelijk"

09-02-2021 - 0 reacties Traditioneel grijpen in de aanloop naar Valentijn sociaal-maatschappelijk betrokken organisaties het moment aan om de consument erop te wijzen dat bloemen helemaal zo schoon niet zijn. Veel pesticiden, kunstmest en energie, hoge transportkosten en problemen met arbeid.
Dit jaar pakt Pesticide Action…


Wat moeten al die eksters bij de schapenwei? Frans Kapteijns geeft antwoord op vragen in Stuifm@il

17-01-2021 - 0 reacties Boswachter Frans Kapteijns deelt wekelijks zijn kennis van de natuur op de radio. Luisteraars kunnen vragen insturen via stuifmail@omroepbrabant.nl. Dit keer besteedt hij aandacht aan het waarom van een spreeuwenwolk, geeft hij antwoord op de vraag wie hier gewroet heeft en besteedt hij aandacht aan kiezels bij een vetpotje.
Plotseling heel veel eksters in de schapenwei, waarom?Francine Olislagers vraagt zich af waarom er zich zoveel eksters plotseling bij een schapenwei bevinden, terwijl ze dit in de vijftig jaar hiervoor nooit gezien heeft. Dit zijn altijd leuke, maar zeer lastige vragen. In principe kunnen schapen en eksters goed met elkaar opschieten, want de eksters zorgen voor het opeten van allerlei lastige insecten. In schapenweilanden waar de schapen dag en nacht verblijven, laten die schapen ook veel mest achter. Die mest trekt allerlei insecten en andere geleedpotigen aan en daar zijn de eksters dol op. Waarom ze daar nooit eerder waren, ligt misschien aan het feit dat andere voedselbronnen leeg waren. Ben benieuwd of ze daar vanaf nu elk jaar komen.
Hoe ontstaat een spreeuwenwolk en waarom?Een veelgestelde vraag is hoe spreeuwenwolken ontstaan? Nou, vermoedelijk omdat samen zijn veiliger is dan alleen. Het is voor roofvogels, zoals de sperwer, moeilijker om een spreeuw te pakken uit zo’n dwarrelende massa dan eentje die alleen is.. Door in zo’n grote wolk rond te vliegen, wijzen de spreeuwen vermoedelijk ook soortgenoten de weg. Tevens kunnen de kunnen spreeuwen elkaar zo ’s ochtends weer volgen naar goede voedselplekken.

Wat ik zo ongelofelijk knap vind, is dat miljoenen spreeuwen - er zijn zelfs vanaf de herfst meer spreeuwen in ons land dan mensen - elkaar in zo'n wolk niet raken. Dit is wetenschappelijk onderzocht door professor Charlotte Hemelrijk (RUG). Ze heeft aangetoond, 'dat spreeuwen allemaal even snel vliegen (zo’n 36 kilometer per uur), want remmen of versnellen kost teveel energie. "Dat maakt samen vliegen al makkelijker, want bots maar eens met iemand die precies even hard gaat. Dat kan alleen als je de bocht om gaat.”

Verder heeft zij uitgezocht hoe de verschillende vormen van spreeuwenwolken ontstaan, namelijk doordat de samenvliegende spreeuwen bochten maken boven een slaapplaats
. Dat ze allemaal even snel gaan en niet willen botsten speelt daarbij ook een rol. Iedere vogel houdt zeven buurvogels in de gaten, zodat ze daar niet tegenaan vliegen. "Als een paar spreeuwen van koers veranderen, verspreidt die beweging zich dus door de hele wolk, omdat ze zich allemaal razendsnel aanpassen aan die zeven buren.
"

Wat voor zwam is dit?Op de foto die Ellen de Kok mij stuurde, staat een groenige paddenstoel. Ellen denkt aan een kopergroenzwam. Zelf denk ik vanwege de beetje trechtervormige hoed aan een groene anijstrechterzwam. Deze soort vind je vaak tussen de bladeren van loofbomen, vooral bij beuken- en eikenbomen. In Brabant kun je deze groene anijstrechterzwam dan ook veel tegenkomen. Ze groeien vooral op zand- en leemgronden. De hoed van deze paddenstoel verkleurt snel van groen tot geelgrauw, maar de anijsgeur blijft goed aanwezig. De groene anijstrechterzwam is goed eetbaar, maar de soort die er erg op lijkt, de kopergroenzwam, is erg giftig.
Van welk dier zijn deze wroetsporen in de achtertuin?Op de foto die Toos Opsteegh mij stuurde, zie je heel duidelijk dat er in de aarde gewroet is naar voedsel. Volgens mij gaat het hier om het werk van dassen. Dat ,maak ik op uit de puntige putjes. Dit kan ook kloppen, want ik weet dat zich daar dassen in de buurt bevinden. Helaas zag op de site van de politie het bericht dat 'bij het kappen van bomen bij een houtwal in Langenboom is geen rekening gehouden met de aanwezige dassenburcht. Deze werkzaamheden, in de kraamperiode van de das, hebben op zijn minst geleid tot aanzienlijke verontrusting'. Misschien zijn dit wel die dassen, die verstoord waren, die op zoek waren naar een andere plek. Onderweg zoeken ze dan ook naar voedsel.
Wat lag er in maart op het bospad van de Malpie Valkenswaard?Op de enigszins wazige foto van Erik Wienholts hierboven meen ik sterrenschot te zien. Je zie namelijk een doorzichtige geleiachtige substantie. De naam sterrenschot stamt al uit de zeventiende eeuw, omdat mensen toen dachten dat het hier echt ging om reststoffen van sterren. In werkelijkheid is sterrenschot braaksel van reigers, bunzingen enzovoorts. Die dieren hebben dan bijvoorbeeld vrouwelijke kikkers of padden gegeten. In de buik van die amfibieën zaten dan eitjes die omkapseld waren met gelei. In de buik van die kikkers en padden was dit gelei compact, maar in de buik van de roofdieren zet dit enorm uit en dan braken ze die grote klompen uit. Soms zie je in dat sterrenschot ook nog zwarte puntjes zitten, dat zijn dan die eitjes.
De Neterselse Heide in Winterse sferen Begin dit jaar maakte Jozef van der Heijden bovenstaand filmpje op de Neterselse Heide. Bij het ontwaken van die dag, zaterdag 2 januari, was het landschap wit. Het had 's nachts 4 graden gevroren. Omdat de luchtvochtigheid 's nachts nog erg hoog was, werden we die ochtend getrakteerd op een echt winters landschap, vooral omdat de zon zo fel op de ontstane rijp scheen.

Wat doen die kiezels bij het op de grond liggend vetpotje?Op de foto die Eleonore Nelissen mij stuurde, zie je in het gras een potje waar vet in gezeten heeft. Voor dit potje liggen kiezelstenen. Eleonore vraagt zich af hoe dit kan. Ze geeft aan dat ze de potjes met vet op de grond zet om ervoor te zorgen, dat ze helemaal leeggegeten worden. Welnu, er zijn vogels die gereedschappen gebruiken om bij het voedsel te komen. Kraaien, kauwen en koolmezen zijn hiervan mooie voorbeelden. Maar dat lijkt me stug hier. Eerder denk ik dat deze kiezels onderdeel waren bij het verwerken van het voedsel. Je ziet namelijk bij geen enkele vogel tanden of kiezen. Mensen vragen zich dan weleens af hoe de vogels dan hun voedsel verwerken. Heel simpel: met de maag. Die maag heet spiermaag. In deze spiermaag zitten door de vogels ingeslikte steentjes. De maag en de steentjes zorgen voor het 'kauwen' van het voedsel. Na deze bewerking gaat het voedsel naar een tweede maag, de kliermaag. Daar wordt het voedsel dan verder verwerkt. Regelmatig verversen vogels deze steentjes, die dan uit de vogel komen door te braken. Grotere vogels, zoals kippen en fazanten gebruiken grotere steentjes dan kleine vogels. Mogelijk braakten zij deze kiezels uit.
Overnachten vogels in nestkasten?Lena Daalmans vindt regelmatig poepjes in een nestkastje bij haar thuis. Ze vraagt of dit komt door een overnachtend koolmeesje. Waarschijnlijk slapen er meerdere koolmezen in haar nestkastje, want dat is lekker warm. Na de zomer krijgen de vogels hun winterpak. Dit verenpak is extra dik en daar zitten dan extra donsveren onder. De dikkere veren aan de buitenkant zijn vettig en hierdoor wordt de kou en de regen geweerd. De binnenste donsveren zorgen voor extra isolatie. Wanneer het nu zeer guur weer wordt, zoeken ze zoveel mogelijk beschutting. Dikwijls met elkaar. Dit kan in mooie dichte hagen, dichte struiken, in holen, onder daken, maar ook dus in nestkasten. Krantenpapier hierin leggen helpt bij het opruimen van de poepjes. het is goed om het nestkastje schoon te maken.
Natuurtip
FLORON en Tuintelling.nl vroegen plantenliefhebbers om tussen Eerste Kerstdag en 3 januari een uur te gaan wandelen of in de tuin te kijken naar bloeiende planten. Het was de vijfde keer dat deze Eindejaars Plantenjacht werd georganiseerd. In totaal zijn 537 wilde of verwilderde plantensoorten bloeiend waargenomen. Dit komt neer op twintig procent van de Nederlandse flora. In de top drie prijken het madeliefje (869 keer geteld), straatgras (839), en vogelmuur (808). Het herderstasje en het duizendblad deden het bijzonder goed in vergelijking met eerdere jaren.

De top tien van bloeiende planten
:
1. Madeliefje 869

2. Straatgras 839

3. Vogelmuur 808

4. Klein kruiskruid 807

5. Herderstasje 792

6. Paarse dovenetel 712

7. Duizendblad 670

8. Paardenbloem 662

9. Kropaar 524

10. Gewone melkdistel 492

Meer lezen? Op Plantenjacht vind je het rapport met alle resultaten. Een tweede telling komt er trouwens aan, de Nationale tuinvogeltelling. Doe mee en meld je aan
. Tel op vrijdag 29, zaterdag 30 of zondag 31 januari een keer een halfuur de vogels in \je tuin of op jouw balkon.


Huub heeft geen nertsen meer, zoon Ruud probeert nu met pioenrozen

23-12-2020 - 0 reacties Oud-nertsenhouder Huub Kuijpers uit Deurne heeft nog steeds spierpijn. De schouders met name. “Het valt niet mee om duizenden volwassen nertsen van 2 tot 3 kilo uit hun kooi te halen”, zegt hij. Kuijpers ruimde afgelopen zomer niet alleen zijn eigen bedrijf, maar hielp ook mee op de bedrijven van collega's.
De bedrijven waren besmet met het coronavirus, 2,4 miljoen dieren moesten worden geruimd. Kuijpers kijkt nu tegen lege stallen aan. Zijn zoon Ruud probeert in de sierteelt te gaan, pioenrozen en heesters.
Nederland heeft geen nertsen meer. Hoe moeten de voormalige nertsenhouders verder met hun lege stallen? De onzekerheid en het wantrouwen zijn groot. Wordt de schade wel voldoende gecompenseerd? Kunnen ze straks iets anders beginnen?
Het coronavirus maakte een vroegtijdig einde aan een sector die pas in 2024 op zou houden te bestaan. De impact is groot, zegt Martijn Pijnenburg van de LTO, die zelf ook nertsenhouder is geweest. Volgens hem zijn er 2500 banen plotseling verloren gegaan. De schade wordt geschat op 300 tot 500 miljoen euro en de emoties liepen hoog op: “Veel onzekerheid, angst en zorgen”, zegt Pijnenburg.
Inmiddels heeft de regering een pot voor compensatie beschikbaar. Daar zit 150 miljoen euro in. “Niet bepaald een regeling met een gouden randje”, zegt Pijnenburg. Kuijpers: “Mensen denken dat we er rijk mee worden, maar het is echt niet zo dat hier de Staatsloterij binnen is gevallen.”

De nertsenhouders balen dat ze voor 15 procent opdraaien voor de schade onder het mom van ondernemersrisico. En dat de vergoeding is gebaseerd op de prijzen van pelzen in de slechtere jaren. Ook gaat er geld uit de pot naar de uitvoering van de regeling. "Wat er overblijft, vind ik erg dun", zegt Kuijpers. "Het is nog de vraag of het ook echt uitgekeerd wordt. Eerst zien en dan geloven."
Huub Kuijpers en zijn zoon Ruud staan voor een flinke opgave. Het bedrijf is een half jaar na de ruiming nog steeds niet vrijgegeven. De stallen moeten eerst brandschoon zijn voordat er weer iets kan gebeuren. “En het zijn heel veel kooien die je schoon moet maken”, zegt Kuijpers.

Op een deel van het land is zoon Ruud in 2019 begonnen met de teelt van pioenrozen en heesters. “Dat was om ons voor te bereiden op het einde in 2024. Die drie jaren waren nog cruciaal voor ons. De sierteelt heeft nog een paar jaar nodig om te gaan lopen.”

Huub Kuijpers was 40 jaar nertsenhouder. Het plotselinge verlies van zijn dieren laat hem nog steeds niet koud. “Eerst werden de moederdieren ziek. Toen de puppy's. Het verspreidde zich vanuit een hoek van het bedrijf als een wolk over de rest. Je zag de pompende bewegingen van het moeilijke ademhalen.”
Ook Kuijpers zelf en zijn vrouw werden ziek.
De ruimingen waren verschrikkelijk, vertelt hij. “Pasgeboren puppy's die nog niet eens konden kijken. Het sneed me door de ziel. Ik ben niet afstandelijk, ik was betrokken bij de dieren, maar ze waren ook mijn boterham. Zo stond ik er gewoon in.”

Boosheid is er nog steeds. “We zijn nog net niet als criminelen weggezet.” Martijn Pijnenburg van de LTO vindt dat minister Schouten een compliment verdient. “Ze heeft zich altijd op feiten gebaseerd. En ons als een normale sector behandeld.”
Het komt nu onder meer op de gemeentes aan om mee te helpen aan een toekomst voor de ex-nertsenhouders. “Gemeentes met veel nertsenhouders zie je wel in beweging komen”, zegt Martijn Pijnenburg. “Maar bij gemeentes met weinig nertsenhouders zie ik nog niet veel gebeuren.”

Maatwerk en flexibiliteit zijn nodig, volgens Pijnenburg. “Het is nu echt heel lastig om een nieuwe toekomst te vinden op dezelfde plek. Het zijn locaties met verschillende bestemmingen. Het duurt jaren om dat te wijzigen. Ligt een nertsenbedrijf bij een bebouwde kom? Dan kun je wellicht iets met wonen. Maar voor anderen is dat geen optie."
Kuijpers wil misschien een kas, maar daar moet hij wel toestemming voor hebben. Zowel hij als Martijn Pijnenburg zijn bang voor lokale hoofdpijndossiers met starre regels en stapels papierwerk.

Ze wijzen op de waarde van gezonde agrarische bedrijven voor de vitaliteit van het platteland en dorpen. “Want met 20 kampeerplekken op je bedrijf kom je er niet” zegt Kuijpers. “Je wilt ook geen rommel op het platteland”, zegt Pijnenburg. “Of criminaliteit. Het is voor iedereen het beste als de nertsenhouders zo snel mogelijk verder kunnen.”


Boerenslimheid in Rasquert: een zelfbedachte wegreiniger

30-11-2020 - 1 reacties Boer Ceico Datema uit Rasquert was het zat om met veel moeite zijn landweg schoon te houden. Hij vond dat het beter kon en bouwde daarom zijn eigen wegreiniger. Een besparing op water én mankracht.


Ervaringen deelnemers met Schoon Erf, Schoon Water

10-09-2020 - 0 reacties In Groningen (in het beheergebied van waterschap Noorderzijlvest) kunnen melkveehouders en akkerbouwers en loonwerkers gebruik maken van de voordelen van het DAW-project Schoon Erf, Schoon Water.
Wat kun je doen om erfafspoeling te voorkomen en hoeveel kost dat? Een adviseur kijkt met iedere deelnemer mee over welke maatregel op het erf genomen zou moeten worden om de erfemissie te verminderen. Door deze aanpak op maatwerk krijgt de deelnemer ook inzicht in de huidige werkwijze.
Leer meer over de kennis en ervaringen die deelnemers hebben opgedaan: bekijk het filmpje.


Waakhond NVWA zet ‘zwarte lijst’ hygiëne in restaurants online

31-08-2020 - 0 reacties Wie van tevoren wil weten of een restaurant of eetcafé schoon en netjes is, kan voortaan zelf informatie inwinnen bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Die zet de prestaties van horecagelegenheden vanaf dinsdag op internet.